IV. Örgütlerin Yönetimi Uluslararası Kongresi, bilimsel üretim süreçlerinde teknolojik gelişmelerin ve dijital araçların sorumlu kullanımını destekler. Üretken yapay zekâ araçları; akademik yazım, dil kontrolü, çeviri desteği, özetleme, fikir geliştirme, kaynak tarama desteği veya metin düzenleme gibi süreçlerde yardımcı araç olarak kullanılabilir. Ancak bu araçların kullanımı, bilimsel sorumluluğu ve akademik etik yükümlülükleri ortadan kaldırmaz.

Kongre kapsamında gönderilen tüm bildirilerde bilimsel doğruluk, özgünlük, akademik dürüstlük, kaynak gösterme, veri güvenilirliği ve etik uygunluk tamamen yazarların sorumluluğundadır. Üretken yapay zekâ araçları yazar, ortak yazar veya sorumlu yazar olarak gösterilemez.

Politikanın Amacı

Bu politikanın amacı, kongreye gönderilen özet bildiri, tam metin bildiri, sunum, poster, tablo, şekil, görsel, analiz ve diğer akademik içeriklerde üretken yapay zekâ araçlarının kullanımına ilişkin temel ilkeleri belirlemektir.

Kongre, yapay zekâ teknolojilerinin akademik üretime katkı sağlayabileceğini kabul eder. Bununla birlikte, bu araçların kontrolsüz, beyansız veya yanıltıcı şekilde kullanılması akademik dürüstlük açısından risk oluşturabilir.

Kabul Edilebilir Kullanım Alanları

Yazarlar üretken yapay zekâ araçlarını aşağıdaki amaçlarla yardımcı araç olarak kullanabilir:

• Dil bilgisi, yazım ve anlatım kontrolü yapmak,
• Metnin okunabilirliğini artırmak,
• Çeviri veya dil düzenleme desteği almak,
• Özet, başlık veya anahtar kelime önerileri geliştirmek,
• Akademik metnin biçimsel tutarlılığını gözden geçirmek,
• Sunum veya poster taslağı oluşturmak,
• Literatür tarama sürecinde ön fikir edinmek.

Bu tür kullanımlarda nihai metnin akademik doğruluğu, kaynakların geçerliliği, atıfların uygunluğu ve çalışmanın özgün katkısı yazarlar tarafından kontrol edilmelidir.

Kabul Edilemez Kullanım Alanları

Aşağıdaki kullanımlar kongre kapsamında uygun kabul edilmez:

• Yapay zekâ tarafından üretilen metni doğrulamadan bilimsel içerik olarak sunmak,
• Var olmayan kaynak, veri, atıf veya bulguları çalışmaya eklemek,
• Yapay zekâ tarafından üretilen içeriği yazar katkısı gibi göstermek,
• Araştırma verilerini, bulguları veya analiz sonuçlarını yanıltıcı biçimde üretmek veya değiştirmek,
• Etik kurul izni, katılımcı onamı veya veri güvenliği gerektiren bilgileri yapay zekâ araçlarına kontrolsüz biçimde yüklemek,
• Gizli, kişisel, kurumsal veya üçüncü kişilere ait verileri izinsiz şekilde yapay zekâ sistemlerine aktarmak,
• Yapay zekâ kullanımını gizleyerek akademik üretim sürecini yanıltıcı biçimde sunmak.

Yapay Zekâ Kullanımının Beyanı

Yazarlar, çalışmalarında üretken yapay zekâ araçlarından anlamlı düzeyde yararlanmışlarsa bu durumu açıkça beyan etmelidir. Beyan, çalışmanın uygun bir bölümünde, dipnotta, yöntem açıklamasında veya teşekkür/bilgilendirme kısmında yapılabilir.

Beyanda kullanılan aracın adı, kullanım amacı ve çalışmanın hangi aşamasında kullanıldığı kısaca belirtilmelidir. Dil kontrolü veya küçük yazım düzeltmeleri gibi sınırlı kullanımlar için ayrıntılı beyan zorunlu olmayabilir; ancak içerik üretimi, analiz desteği, çeviri, özetleme veya yeniden yazım gibi daha kapsamlı kullanımlarda şeffaflık esastır.

Örnek Beyan Metni

“Bu çalışmada üretken yapay zekâ aracı yalnızca dil düzenleme ve metin akıcılığını artırma amacıyla yardımcı araç olarak kullanılmıştır. Çalışmanın bilimsel içeriği, verileri, analizleri, kaynak kullanımı ve nihai sorumluluğu tamamen yazarlara aittir.”

Daha kapsamlı kullanımlar için aşağıdaki beyan tercih edilebilir:

“Bu çalışmanın hazırlanma sürecinde üretken yapay zekâ araçlarından metin taslağı oluşturma, çeviri desteği ve/veya biçimsel düzenleme amacıyla yararlanılmıştır. Yapay zekâ tarafından üretilen tüm içerikler yazarlar tarafından kontrol edilmiş, doğrulanmış ve akademik etik ilkelerine uygun hale getirilmiştir. Çalışmanın nihai bilimsel sorumluluğu yazarlara aittir.”

Yazarlık ve Sorumluluk

Üretken yapay zekâ araçları hukuki, etik ve akademik sorumluluk taşıyamayacağı için yazar olarak gösterilemez. Çalışmanın hipotezi, amacı, yöntemi, veri toplama süreci, analizleri, bulguları, tartışması, sonuçları ve kaynak kullanımı tamamen yazarların sorumluluğundadır.

Yazarlar, yapay zekâ araçlarının hatalı, eksik, taraflı veya uydurma içerik üretebileceğini dikkate almalı; bu araçlardan elde edilen tüm bilgileri güvenilir akademik kaynaklarla doğrulamalıdır.

Kaynak, Atıf ve Veri Güvenilirliği

Üretken yapay zekâ araçları tarafından önerilen kaynaklar, atıflar, istatistikler veya akademik bilgiler doğrudan doğru kabul edilmemelidir. Yazarlar, kullanılan her kaynağın gerçek, erişilebilir, doğru ve çalışmayla ilgili olduğunu kontrol etmekle yükümlüdür.

Yapay zekâ tarafından üretilen sahte kaynaklar, yanlış atıflar, hatalı istatistikler veya doğrulanmamış bilgiler çalışmaya dâhil edilirse, bundan doğacak akademik ve etik sorumluluk yazarlara aittir.

Gizlilik ve Kişisel Veriler

Yazarlar, kişisel veri, kurum içi bilgi, katılımcı yanıtları, görüşme kayıtları, anket verileri, özel belgeler veya gizlilik içeren içerikleri üretken yapay zekâ araçlarına yüklerken dikkatli davranmalıdır.

Kişisel verilerin, gizli bilgilerin veya üçüncü kişilere ait içeriklerin izinsiz biçimde yapay zekâ sistemlerine aktarılması etik ihlal olarak değerlendirilebilir. Bu tür durumlarda ilgili yasal düzenlemeler, etik kurul kararları ve veri koruma ilkeleri dikkate alınmalıdır.

Hakem ve Editör Süreçlerinde Yapay Zekâ Kullanımı

Hakemler ve editörler, değerlendirme sürecinde kendilerine iletilen bildirilerin gizliliğini korumakla yükümlüdür. Hakemlik sürecindeki metinler, yazar bilgileri, bulgular, veriler veya değerlendirme belgeleri gizlilik riski oluşturabilecek yapay zekâ araçlarına yüklenmemelidir.

Hakem veya editörler, üretken yapay zekâ araçlarından yalnızca dil düzenleme, metin anlaşılırlığını artırma veya teknik kontrol amacıyla sınırlı destek alabilir. Nihai değerlendirme, akademik kanaat ve karar sorumluluğu tamamen hakem ve editörlere aittir.

Etik İhlal Durumları

Yapay zekâ kullanımının gizlenmesi, yapay zekâ tarafından üretilen hatalı veya uydurma bilgilerin çalışmaya dâhil edilmesi, sahte kaynak kullanımı, veri uydurma, içerik manipülasyonu veya kişisel/gizli verilerin izinsiz paylaşılması akademik usulsüzlük kapsamında değerlendirilebilir.

Bu tür durumlarda kongre düzenleme kurulu ve yayın kurulu; bildiriyi değerlendirme dışı bırakma, kabul kararını iptal etme, sunumu programdan çıkarma veya yayımlanmış çalışmayı geri çekme hakkını saklı tutar.

Son Hüküm

IV. Örgütlerin Yönetimi Uluslararası Kongresi’ne bildiri gönderen tüm yazarlar, bu Üretken Yapay Zekâ Politikası’nı kabul etmiş sayılır. Kongre düzenleme kurulu, akademik kaliteyi, bilimsel doğruluğu ve etik standartları korumak amacıyla üretken yapay zekâ kullanımına ilişkin gerekli kararları alma hakkına sahiptir.